Opinia KOPL do projektu nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów (UD313)
Nie radzisz sobie z urzędnikami lub prywatnym właścicielem i potrzebujesz naszej pomocy? Skontaktuj się z nami!
W dniu 6 lutego b.r., Departament Mieszkalnictwa Ministerstwa Rozwoju i Technologii skierował do Komitetu Obrony Praw Lokatorów pismo dotyczące konsultacji projektu Ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (UD313) wraz z uzasadnieniem oraz oceną skutków regulacji. Poniżej przedstawiamy stanowisko KOPL w przedmiotowej sprawie.
Projekt nowelizacji dostępny jest tu.
Komitet z uwagą śledził zarówno proces tworzenia projektu nowelizacji, jak i doniesienia medialne i publikacje samego Ministerstwa dotyczące proponowanych zmian. Niektóre aspekty istniejących przepisów wymagały w naszej ocenie pilnych zmian, inne powinny w naszej ocenie zostać utrzymane. Projekt zawiera kilka bardzo potrzebnych zmian, o które zabiegaliśmy od lat, ale łączy to niestety z szeregiem niekorzystnych dla lokatorów posunięć, które wpisują się w trwającą od lat erozję ochrony praw lokatorów w obowiązującym systemie prawnym.
Na końcu artykułu prezentujemy pełną opinię KOPL do pobrania.
Co nas cieszy
Projekt likwiduje kryterium metrażowe, które przez lata blokowało dostęp do pomocy mieszkaniowej tysiącom rodzin. To zmiana, o którą walczyliśmy od dawna i którą oceniamy bardzo pozytywnie.
Cieszy nas też naprawa wadliwego algorytmu podwyżek czynszu po weryfikacji dochodów. Dotychczasowy mechanizm był konfiskacyjny – nowa formuła jest proporcjonalna i znacznie sprawiedliwsza. To kolejny nasz wieloletni postulat, który wreszcie doczekał się realizacji.
Co nas niepokoi
Niestety projekt wprowadza też zmiany, które oceniamy krytycznie.
Likwidacja prawa do przejęcia najmu po śmierci bliskiej osoby to rozwiązanie, które uderzy przede wszystkim w opiekunów faktycznych – dzieci zamieszkałe z chorymi rodzicami, które poświęciły się opiece i nie miały możliwości zapewnienia sobie własnego lokalu. Karanie takich osób utratą dachu nad głową po śmierci rodzica jest, w naszej ocenie, po prostu niehumanitarne. Proponowane przepisy są też nieprecyzyjne i grożą powstaniem luki prawnej.
Trzykrotne odszkodowanie za bezumowne zajmowanie lokalu publicznego praktycznie uniemożliwi zadłużonym lokatorom wyjście z długów. Zamiast spłacać zaległości, będą coraz głębiej wpadać w spiralę zadłużenia. Podobny mechanizm już raz funkcjonował w Warszawie – z katastrofalnym skutkiem.
Przeznaczenie 20% nowych lokali komunalnych na wynajem komercyjny zmniejszy i tak już dramatycznie niewystarczającą pulę mieszkań dostępnych dla potrzebujących. Zasób publiczny nie jest narzędziem zarobkowym gminy – jego celem jest pomoc mieszkaniowa, nie zysk.
Podsumowanie
Komitet Obrony Praw Lokatorów ma mieszane uczucia w odniesieniu do konsultowanego projektu. Z jednej strony wychodzi on naprzeciw niektórym z największych bolączek lokatorów i spełnia postulaty o które zabiegaliśmy od lat, tzn. likwiduje kryterium metrażowe i niesprawiedliwy algorytm podwyżek czynszów, ale z drugiej strony wprowadza dalszą erozję i „uśmieciowienie” umów najmu, wpisując się w długą serię chybionych pomysłów zwiększenia dostępności lokali przez „przelewanie z pustego w próżne” i przesuwania lokatorów z miejsca na miejsce, tak jakby mogło to spowodować, że liczba dostępnych lokali ulegnie zwiększeniu.
Opinia do pobrania
Pełen tekst opinii Komitetu Obrony Praw Lokatorów dostępny jest poniżej:
Przeczytaj też naszą historię zmian Ustawy o ochronie praw lokatorów.
Jak możesz pomóc?1 Komentarz
Klecony projekt nowelizacji ustawy zawierającej w tytule, jak na ironię, sformułowanie “o ochronie praw lokatorów”, w istocie nie chroni żadnych dóbr najemcy. Nie chroni posiadania, stabilności życiowej, prywatności. Pobiera od najemcy haracz od dochodu, który z tytułu jego wkładu pracy słusznie mu się należy, odbiera motywację do jak najwydajniejszej pracy. Projekt nowelizacji ustawy jest niesprawiedliwy społecznie. Nie jest to projekt o ochronie praw lokatorów lecz przeciwko lokatorom. Znowelizowana ustawa będzie narzędziem do tworzenia najemcom nowych problemów mieszkaniowych.
Sposobu na poprawienie sytuacji mieszkaniowej należy szukać w naprawianiu błędów z przeszłości. Niegospodarność i lekkomyślność osób zarządzających dobrem narodowym jakim jest zasób mieszkań komunalnych, poprzez tanią wyprzedaż mieszkań doprowadziły do przekształcenia dużego zasobu mieszkań komunalnych w duży zasób pustostanów. Dzika (nieuregulowana prawem)reprywatyzacja nieruchomości dekretowych spowodowała dalsze uszczuplenie zasobu mieszkaniowego i będzie trwała do końca świata, a może jeszcze jeden dzień dłużej. Polska jest “liderem” Europy w przeciąganiu procesu reprywatyzacji nieruchomości dekretowych.
Szkodliwa społecznie jest propozycja pozbawiania dachu nad głową osób, które faktycznie stale zamieszkiwały z głównym najemcą do jego śmierci. Dojdzie do absurdalnych sytuacji, w których długoletni mieszkańcy stale zamieszkiwanych, a więc spełniających swoje właściwe przeznaczenie lokali, będą zmuszeni opuścić kamienice, w których przeważają pustostany liczące sobie często po kilkadziesiąt lat pustego stania.
Wprowadzenie w życie projektowanych przepisów nowelizujących ustawę o tak zwanej “ochronie praw lokatorów” będzie stwarzało warunki do nadużyć prawa podmiotowego najemcy.
Rozsądnym kierunkiem działań byłoby zinwentaryzowanie stanu długoletnich pustostanów (niegdyś mieszkań komunalnych), odkupienie ich i przeznaczenie do użytkowania. Naprawiłoby to błędy z przeszłości.